W
1905 roku w związku z rozbudową prawobrzeżnej dzielnicy uniwersyteckiej
i mieszkaniowej zarząd miasta rozpisał konkurs na projekt mostu przez
Odrę.
Nagrodzono i przyjęto do realizacji według wcześniejszych wizji architektonicznej
R.Pluddemanna pomysł inżynierów M.Mayera z Hamburga, R.Weyraucha z Berlina,
oraz konstruktora A.Scholtza.
Most
ten został zbudowany w latach 1908-1910 przez firmę Beuchelt z Zielonej
Góry jako stalowa konstrukcja wisząca na dwóch masywnych granitowych pylonach.
Na otwarcie mostu 10 października 1910 r. przybył cesarz Wilhelm II.
Przez pierwszych 8 lat nazywał się mostem Cesarskim, po I wojnie światowej
Wolności, następnie w okresie hitlerowskim ponownie Cesarskim.
Odbudowany ze zniszczeń wojennych 1945roku , został oddany do użytku
6 września 1947 r. jako most Grunwaldzki.
Jego śląskim prototypem jest istniejący do dziś wiszący most stalowy w
Ozimku nad rzeką Mała Panwią, wzniesiony w 1828 r.
Na
główne elementy mostu Grunwaldzkiego składają się pomost, pylony-przyczółki
a także liny/cięgna/.
Mniej widoczne są natomiast cienkie wieszaki i belki, tak nikłe w zestawieniu
z elementami głównymi, że ich rysunek prawie nie występuje w formie architektonicznej,
stanowiąc raczej fakturę połączenia pomostów z linami a nie odrębne elementy
konstrukcyjne.
Rolę umownych lin, które są zasadniczą częścią mostów wiszących pełnią
w przeprawie Grunwaldzkiej cięgna złożone z czterech pasów blach, przeciągniętych
przez łożyska umieszczone w wieżyczkach pylonów zakotwiczonych w fundamentach
.
Długość każdego cięgna konstrukcyjnego wynosi 216 m przy długości pomostu
112,5 m.
Słupy - podpory mostu w formie kamiennych pylonów, dekorowane ongiś wyższymi
wieżyczkami i naczółkami z koron i napisem nad łukami przejazdów, przypominają
późną secesję.
Styl ten podkreślały dodatkowo ozdoby w postaci płaskorzeźb przedstawiających
pięciopolowy herb Wrocławia i godło Ziemi Śląskiej, tj. orła w pruskiej
stylizacji, usuniętego po 1945 roku.
Do budowy kamiennych bram użyto około 2400 t granitu sprowadzonego ze
śląskich kamieniołomów.
Waga stalowej konstrukcji wynosiła około 2300 t.
Wszystko to złożyło się na architekturę unikatową konstrukcji, symbolu
monumentalnego stylu panującego w sztuce niemieckiej przełomu XIX/XX w.
Z powodu znacznych zniszczeń podczas działań wojennych w 1945 roku most
przeszedł w latach 1946-1947 gruntowną odbudowe, którą kierował inż. W.
Siwiński.
Wymieniono m.in. stalowe elementy zerwanych i uszkodzonych pasów oraz
wieszaków, przywracając do dawnego położenia łożysko nad lewobrzeżną wieża.
Ponadto naprawiono mocno zniszczone granitowe wieże pylonów, zasadniczo
zmieniając ich wysokość i upraszczając kształt łączących je łuków (projekt
inżynierów D.Czajki i Rzepeckiego).
Prace zakończono 5 września 1947 roku próbnym obciążeniem mostu i oddaniem
go do użytku.
Myślę,
że jest to jedno z wielu magicznych miejsc we Wrocławiu gdzie znajduje
się
spokój, swoisty czar i urok miejsca, które czyni go właśnie magicznym.
To właśnie tam chodzi się na spacery, umawia się na spotkania te ważne
i te mniej ważne, tam się łączy i rozstaje.
Z mostem wiele osób ma piękne wspomnienia i może wracać do chwil, dzięki
którym czuje się choć przez chwile lepiej -inaczej i dzięki którym idzie
się dalej.
To właśnie ten kształt i symbol charakteryzuje jednoznacznie miasto, miasto
tak piękne, że brak miejsca i czasu by opisać wszystkie jego uroki i które
zawsze będzie kojarzone właśnie z tym a nie innym mostem.
Stronka dedykowana od bonczka i Miszkura dla Martulki z Wrocławia z folkzine.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|